SALINIM YATIRIMCISI ALIM-SATIM TEKNİKLERİ

Öncelikle borsanın iki türlü hareket ettiğini hatırlayalım, konuyu tekrar etmek isterseniz buraya tıklayınız: Yatay hareket ve trend, tabi trendi de kendi içinde yükseliş ve düşüş trendi olarak ikiye ayırabiliriz. Yatay hareket eden hisselerde al-sat yapılmasına teknik analizde salınım yatırımcılığı, trend içinde bulunan hisselerde alım satım yapılmasına trend yatırımcılığı denir. Teknik analiz, bir yatırımcının her iki türde de işlem yapmasını öngörür. Yani yatay hareket eden bir hissede salınım yatırımcısı olarak işlem yaparken, bu hisse yükseliş trendine girdiğinde trend yatırımcısı olarak hissede pozisyon devam ettirilebilir.

Yatay hareketin iki yatay band arasında sinüzoydal bir salınım hareketi olduğundan bahsetmiştik. Bu iki yatay banddan üsttekine direnç, alttakine destek deniyordu. Bu ana destek ve direnç bölgesinin arasında ara (tali) destek ve direnç’ler de bulunabilir. Yatırımcı olarak amacımız borsada yaptığımız işlemlerde para kazanmaktır. Öyleyse yatay hareket eden hisselerde salınım yatırımcısı olarak teknik analiz kurallarına uygun şekilde al-sat yapmasını öğrenmemiz gerekmektedir. Salınım yatırımcısı olarak amacımız destek seviyelerinde alım, direnç seviyelerinde satış yapmak olmalıdır. Destek ve direnç nasıl çizilir başka bir dersimizin konusu olacak inşallah.

Grafiğe bakıldığında basit olarak salınım yatırımcısı 2, 4, 6 ile işaretlenmiş olan yerlerde alım yapmalı ve 3, 5, 14 ile işaretlenmiş olan yerlerde satış yapmalıdır. Dikkat edilirse kırmızı düz çizgi ile çizilmiş olan ‘yatay kanal ana destek ve direnç’ seviyelerinin hemen altında ve üstünde beyaz renk ile nokta-çizgi şeklinde çizilmiş ‘direnç altında satış seviyesi’ ve ‘destek üstünde alım seviyesi’ işaretlenmiştir. Fiyatlar yatay kanal ana destek seviyesine geldikten sonra, yükselmeye başlayıp destek üstü alım seviyesini yukarıya doğru geçmesi alım noktasıdır. Benzer şekilde fiyatlar yatay kanal ana destek seviyesine doğru yaklaşırken direnç altında satış seviyesine temas ettikleri nokta satış noktasıdır.

Yatırımcı olarak bilinmesi gereken önemli bir konu da kaybı durdurma (stop loss) uygulamasıdır. Bunu grafik üzerinde 4 nolu bölgede inceleyelim. 4-a noktasında alım yapıldı, ancak fiyatlar yükseliş beklentisinin aksine hareket etti ve yatay kanal ana desteğini aşağıya doğru kırarak 4-b noktasına doğru düşmeye başladı. Bu durumda yatırımcı aldığı pozisyonun hatalı olduğunu düşünmeli ve hisse düşmeye devam ettiği sürece maddi kaybı büyüyeceğinden, kaybı durdurma (stop loss / kol kesme) uygulaması yapmalı ve almış olduğu hisseleri zararına satmalıdır. Bunun için de hisseyi almadan önce belirlemiş olması gereken zararına satış seviyesine gelindiğinde zararına satış yapılmalıdır. Grafikte Yatay kanal ana destek hattının altında sarı renk ile nokta nokta olarak çizilmiş olan ‘kaybı durdurma (stop loss) seviyesi’ hattına dikkatinizi çekerim. Bu seviyenin doğru olarak belirlenmesi çok önemlidir. İlerleyen derslerde bu konuyu detaylı olarak inceleyebiliriz. Grafiğe geri dönelim 4-b noktasında zararına satış yapıldıktan sonra fiyatların tekrar yükselmeye başladığı ve sırasıyla kaybı durdurma seviyesinin, yatay kanal ana desteğinin ve destek üstü alım seviyesini 4-c noktasında kestiği görülüyor. Bu noktada yatırımcı tekrar alım yapmalıdır.

Önemi nedeniyle, fiyatlar yatay kanal ana destek seviyesinden yukarıya doğru dönüp destek üstü alım seviyesine değdiklerinde alım yapılması gerektiğini tekrar etmeliyim. Grafikte görüleceği gibi fiyatlar tam destek ve direnç seviyelerinden dönüş yapmazlar. Bunun nedeni gerek katılımcı sayısının fazlalığı gerekse yatırımcı beklentilerinin farklılığı gerekse de ayı ve boğa tuzakları olabilir. Ayı ve boğa tuzakları ayrı bir dersin konusudur, burada kısaca değinelim. Grafikteki açık mavi elips ile işaretlenmiş olan 4, 6 ve 7 noktalarında basit ayı tuzakları, kırmızı elips ile işaretlenmiş olan 1, 3, 5 ve 14 noktalarında ise basit boğa tuzakları görülmektedir.

Boğa tabiri teknik analizde yükseliş trendine girmiş hisseleri satın alan yatırımcılar için veya piyasanın/hissenin/dayanak varlığın yükselişte olduğunu ifade etmek kullanılır. Yatay hareket eden hisseler yatay kanal ana direncini kırdıklarında yükseliş trendine girerler. Trend yatırımcısı hisseyi almak için, yatay hareket direncinin kırılmasını beklemektedirler. Hisse boğa piyasasına yani yükseliş trendine girdiğinde alım yapacaklardır. İşte bu nedenle kırmızı elips ile işaretli bölgelerdeki hareket boğa tuzağı denmiştir.

Ayı tabiri teknik analizde düşüş trendine girmiş hisseleri açığa satan yatırımcılar için veya piyasanın/hissenin/dayanak varlığın düşüşte olduğunu ifade etmek kullanılır. Yatay hareket eden hisseler yatay kanal ana desteğini kırdıklarında düşüş trendine girerler. Düşüş trendinin başlamasını bekleyen yatırımcılar hisseyi açığa satmak için, yatay hareket desteğinin kırılmasını beklemektedirler. Hisse ayı piyasasına yani düşüş trendine girdiğinde açığa satış yapacaklardır. İşte bu nedenle mavi elips ile işaretli bölgelerde ayı tuzakları kurulmuştur.

Grafiğimizde kırmızı nokta nokta ile çizilmiş olan iki tane ‘ara destek-direnç’ hattımız bulunmaktadır. Bunlar ana destek ve direnç seviyesine göre daha zayıf destek ve dirençlerdir. Fiyatlar genellikle bu seviyelerde zorlanmazlar. İşlem yapılan hissede benzeri şekilde ara destek-direnç’ler var ise yatırımcılar tarafından al-sat işlemlerinde yararlanılabilir. Grafiğimizde 7 ve 14 ile işaretli bölgeye bakalım. 7 noktasında hisse alımı yapılır. 8 Noktasında alınan hissenin 1/3’ü satılır. 9 Noktasında ikinci 1/3 satılır. 10 Noktasında satılan ikinci 1/3 geri alınır. 11 Noktasında ikinci 1/3 tekrar satılır. 12 Noktasında satılmış olan ikinci 1/3 tekrar geri alınır. 13 Noktasında ikinci 1/3 tekrar satılır (dikkat edin bu ikinci 1/3’ün üçüncü defa satılmasıdır). 14 Noktasında son 1/3 satılır. Bu tür uygulama ile grafiğimizde 6 ve 7 ile işaretli bölgede iki defa kısmi al sat işlemi de yapılmış olacaktır.

Paranın stop loss seviyesine değinerek dersimize son verelim. Grafikteki en üstteki yatay sarı renkli nokta nokta çizilmiş hattır. Bu hattın amacı direnç altında satış seviyesinde satış yapıldıktan sonra hissenin fiyatları yükselmeye devam ederek, yatay kanal ana desteğini yukarıya doğru kestikten sonra yükselmeye devam ederse, hissenin yükseliş trendine girdiği düşünülerek trend yatırımcısı olarak (satılmış olan hissenin) tekrar alınması gereken seviyeyi belirlemektir. Kaybı durdurma seviyesi kadar, paranın stop loss seviyesinin de doğru olarak belirlenmesi çok önemlidir. Grafiğimizde doğru belirlenmiş olan bu seviye 5 ile işaretli bölgede alım yapmamızı önlemiştir. 1, 3 ve 14 nolu bölgelerde ise boğa tuzağına düşülecektir.

Alım yapmadan önce mutlaka stop loss seviyenizi ve satış hedefinizi belirleyip, mutlaka yazınız. Bunu yaparken hissenin geçmişteki hareketlerinden yararlanın ve göstergelerin doğru şekilde kullanılmasını mutlaka öğreniniz.  Optimize edilmemiş Stochastic slow göstergesinin işaret ettiği alım satım noktalarını fikir vermesi amacıyla işaretledim. Okurken kolaylık olması amacıyla aynı grafiği iki defa kullandım.

Muhabbetle kalınız.

Mehmet Ertuğrul KÖKER

Facebooktwitterredditpinterestlinkedinmail

Mehmet Ertuğrul KÖKER hakkında 12 makale
1956 Kayseri doğumluyum, emekli subay-daire başkanı- fakülte sekreteri -üniversite genel sekreter yardımcılığı vb. görevlerde bulundum. Borsa ile 1990 yılından beri, teknik analiz ile 1992 yılından beri ilgilenmekteyim. HÜFAM (Hacettepe Üniversitesi Finansal Araştırmalar Merkezi)'da teknik analiz ve temel analiz eğitimlerini tamamladım.