ABD Başkanı Donald Trump’ın, savunma harcamaları amaçlarını tutturamayan müttefiklerin karar alma yetkilerini ellerinden almayı planladığı sav ediliyor.
ABD Başkanı Donald Trump, NATO içinde ‘bedavacı’ olarak nitelendirdiği ve savunma harcamalarını Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYH) yüzde 5’ine çıkarmayan üye ülkelerin ittifak içindeki oy haklarını askıya almayı hedefleyen radikal bir plan üzerinde çalışıyor.
The Telegraph gazetesine sızan bilgilere nazaran bu kısıtlama, ittifakın kalbi sayılan ve “birimize yapılan akın hepimize yapılmıştır” prensibini barındıran 5. Unsur kararlarını da kapsayabilir.
‘ÖDEME YOKSA KARAR DA YOK’
Geçtiğimiz yıl Lahey’de düzenlenen dorukta Trump’ın baskısıyla NATO üyeleri, 2035 yılına kadar savunma bütçelerini kademeli olarak GSYH’nin yüzde 5’ine (Yüzde 3,5’i direkt savunma, yüzde 1,5’i geniş güvenlik önlemleri) çıkarmayı kabul etmişti.
The Telegraph’a konuşan üst seviye bir ABD’li yetkili:
“Avrupalı müttefiklere duyulan hayal kırıklığı mutlaka gerçek. Yüzde 5’ten az katkıda bulunan hiçbir ülkenin NATO’daki gelecekteki kararlarda oy kullanma hakkı olmamalıdır.”dedi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, mevcut yüzde 2’lik minimum amacın tüm üyelerce sağlandığını belirtse de; müttefikler, önümüzdeki temmuz ayında Ankara’da yapılacak NATO Doruğu’nda bu yeni yüzde 5’lik amaca nasıl ulaşacaklarına dair net planlar sunmak zorunda kalacak.
AVRUPA’DAN VETO BEKLENTİSİ
Trump’ın bu radikal planının Brüksel’deki merkez karargaha şimdi resmen sunulmadığı belirtiliyor. NATO kararları oybirliği gerektirdiğinden, Avrupalı müttefiklerin oylarını ellerinden alacak bu türlü bir değişikliği veto etmelerine kesin gözüyle bakılıyor.
İttifak içindeki asıl çatlak ise Ortadoğu’dan kaynaklanıyor. Avrupa devletlerinin, Hürmüz Boğazı’nın açılması ve İran’la yaşanan tansiyonda bölgeye savaş gemisi göndermeyi reddetmesi Washington’da büyük öfke yarattı.
Kaynaklar, Trump’ın bu “desteksizlik” nedeniyle misilleme olarak ABD birliklerini Almanya’dan çekmeyi dahi değerlendirdiğini bildiriyor. Beyaz Saray Genelkurmay Lideri’nin bir kabine toplantısında Avrupa’ya yönelik “Bu bir imtihandı. Bunu yapmazsanız sizi hatırlayacağız. Sözlerimi unutmayın” biçimindeki sözleri tansiyonun boyutunu gözler önüne seriyor.
UKRAYNA FONLARI ABD STOKLARINA AKTARILIYOR
Washington’ın Avrupa’ya yönelik reaksiyonu yalnızca telaffuzda kalmıyor, alana da yansıyor. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) perşembe günü Kongre’ye sunduğu bildirimde; Ukrayna’ya silah tedarikini finanse eden NATO dayanaklı bir programdan yaklaşık 750 milyon doları çekerek kendi ulusal askeri stoklarını yenilemek için kullanacağını açıkladı.
Yüzde 5’lik gayeye ulaşma konusunda Avrupa şimdiden ikiye bölünmüş durumda. Polonya ve Baltık ülkeleri üzere Rusya hududundaki devletler, şimdiden yalnızca direkt savunma kaleminde yüzde 3,5 barajına ulaşmış durumda.
