Ukrayna ve İran’daki çatışmalarda ticari dronların yıkıcı birer silaha dönüşmesi, Avrupa ülkelerini kendi iç güvenlik doktrinlerini tekrar yazmaya zorladı.
Çekya’da kurulan özel bir devlet komitesi, polis ve ordunun yetersiz kalabileceği senaryolara karşı, kritik altyapı yöneticilerine (havalimanları, güç santralleri) tehdit oluşturan dronları şahsen etkisiz hale getirme yetkisi vermeye hazırlanıyor.
‘POLİS HER YERE YETİŞEMEZ’
Çekya’da şu anda havadan gelen bir tehdide karşı etkin müdahale yetkisi yalnızca polis ve askeri poliste bulunuyor, lakin yetkililer bu durumun pratikte fonksiyonsuz olduğunu kabul ediyor.
Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Dairesi Müdürü Zdeněk Jelínek durumu şu sözlerle özetliyor:
“Polis ve ordu her yere müdahale edemez, çok sayıda kritik altyapı var. Yöneticilere kendi savunmalarını yapabilmeleri için yeşil ışık yakmaya hazırız.”
VÂCLAV HAVEL HAVALİMANI: 9 KM’LİK KOLAY HEDEF
Yeni düzenlemenin en çok ilgilendirdiği kurumların başında başkentteki Václav Havel Havalimanı geliyor. 9 kilometrekarelik devasa bir alana yayılan tesis, yetkililer tarafından dronlar için “kolay bir hedef” olarak nitelendiriliyor.
Havalimanı yönetim kurulu üyesi Martin Kučera, dronların suratına dikkat çekerek, polis gelene kadar geçecek dakikaların ölümcül olabileceğini vurguluyor. Kučera, dronu düşürmenin (örneğin pompalı tüfekle) yaratacağı ikincil ziyanların (düşen kesimlerin insanlara yahut mallara ziyan vermesi) tüzel sorumluluğunun netleşmesi gerektiğini belirtiyor.
SİLAH MI ELEKTRONİK SİNYAL KESİCİ Mİ?
Komitenin çözmeye çalıştığı en güçlü ikilem “orantılılık”. Sivil güvenlik güçlerine ateşli silah kullanma yetkisi vermek büyük riskler barındırıyor.
Bu nedenle komite, fizikî imha yerine; dronun denetimini elektronik olarak ele geçirme (hackerlık), sinyal karıştırma (jammer) yahut dronu havada ağ ile yakalama üzere alternatif sivil savunma sistemleri üzerinde çalışıyor.
Hava Trafik Denetimi Yöneticisi Jan Klas, mevcut kanunlara nazaran elektronik müdahalenin şu an cürüm olduğunu hatırlatarak, şirketlerin milyonlarca dolarlık anti-drone sistemleri satın almadan evvel yasal çerçevenin ivedilikle netleşmesi gerektiğini vurguluyor.
50 BİN LİRALIK ÇİN MALI DRONLAR ASKERİ TEHDİT OLDU
Çekya’da şu an 85.000’den fazla kayıtlı drone operatörü bulunuyor. Piyasada 25 bin Çek Kronu (yaklaşık 50 bin TL) üzere erişilebilir sayılara satılan DJI Küçük 5 Pro üzere modellerin teknik kapasiteleri, güvenlik güçlerini alarma geçirmiş durumda:
Bu aygıtlar; 6 kilometre yüksekliğe çıkabiliyor, 21 kilometre menzile ulaşabiliyor ve saniyede 18 metre süratle uçabiliyor.
Komite, bu yılın sonuna yahut en geç 2027’nin ortalarına kadar yeni yasal düzenlemenin taslağını tamamlamayı hedefliyor. Bu yasa geçtikten sonra Çekya’da yüz milyonlarca kronluk devasa bir “anti-drone pazarının” oluşması bekleniyor.
