Çin’in en güçlü coğrafyalarından biri olan Taklamakan Çölü’nde hayata geçirilen “çöl buğdayı” projesi, iki yıllık deneme sürecinin akabinde tarım dünyasında ihtilal niteliğinde sonuçlar verdi.
Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde yaklaşık 400 hektarlık alanda başlatılan ve başlangıçta deneysel bir teşebbüs olan çalışma, bugün yüksek verimlilik ve sürdürülebilir üretim modeliyle besin güvenliği açısından umut vadeden bir muvaffakiyet kıssasına dönüştü.
Şiddetli kum fırtınalarına ve ekstrem iklim şartlarına karşın, son ekim çalışmalarında buğdayın yeşerme ve fide tutma oranının yüzde 90’ın üzerine çıkması, çöl tarımı için kritik bir dönüm noktası olarak kaydedildi.
TOPRAK NEMLİ TUTULDU
Projenin muvaffakiyetinde, klâsik yolların bilakis bölge kurallarına uyarlanan çağdaş sulama teknolojileri belirleyici rol oynadı. Birinci kademede denenen damla sulama sisteminin kum fırtınaları karşısında yetersiz kalması üzerine “pivot sprinkler” ismi verilen döner başlıklı püskürtme sistemine geçildi.
Bu sistem, toprağın üst katmanını nemli tutarak kumun çökmesini sağlarken, bitkilerin üzerindeki tozu temizleyerek fotosentez verimliliğini de artırdı. Teknolojik dönüşüm sayesinde iş gücü gereksinimi önemli oranda azalırken, daha evvel 30 kişinin yaptığı işin artık yalnızca 4 şahısla yürütülebilmesi projenin ekonomik sürdürülebilirliğini de kanıtladı.
BAŞARILI OLUNCA BAŞKA ESERLERE GEÇTİLER
Taklamakan Çölü’ndeki bu dönüşüm sırf buğday üretimiyle sonlu kalmayıp; mısır, gül ve çeşitli tarım eserlerinin büyük ölçekli hasatlarıyla genişlemeye devam ediyor.
Çin’in uzun vadeli etraf siyasetlerinin bir modülü olan bu teşebbüs, tıpkı vakitte çölleşmeyle gayrette tarihi bir başarıyı da beraberinde getirdi. Resmi bilgilere nazaran, bölgedeki rüzgar erozyonu yaklaşık yüzde 40 oranında azalırken Çin, arazi bozulmasında “sıfır büyüme” maksadına ulaşan birinci ülke olarak global etraf diplomasisinde öne çıktı