Bakanlık tarafından alınan kararla, toplu tüketim yerlerinde besinlerin içerik, alerjen ve güç (kalori) bedelleri açık biçimde tüketiciye bildirilecek.
Söz konusu içerikler, menülerde, duvar tahtalarında, broşürlerde, dijital ekranlarda yahut karekod aracılığıyla sunulabilecek. Bilgiler karekod ile veriliyorsa işletmelerin görünür bir yerine, “Bu bilgilere karekod ile ulaşabilirsiniz. Karekod kullanamayan tüketiciler talep ederse bilgi kendilerine ayrıyeten sunulur” yazısının asılması gerekecek.
Düzenlemeyle, tüketicinin şuurlu seçim yapmasının sağlanması ve vatandaşların alerjenlerden korunması amaçlanıyor.
Tüketici Hakları Derneği Başkanı Ergün Kılıç, düzenlemeye ait yaptığı değerlendirmede, taklit ve tağşiş eserlerin halk sıhhati açısından önemli risk oluşturduğuna dikkati çekti.
Tüketicilerin yediği eserlerin içeriklerini bilmesinin temel bir hak olduğunu belirten Kılıç, bu kuralların alanda faal formda uygulanması gerektiğini, bu noktada en büyük sorumluluğun piyasa nezaret ve kontrol ünitelerine düştüğünü aktardı.
Kılıç, tesirli, tertipli ve sonuç odaklı kontrol düzeneklerinin kurulmasının, düzenlemenin daha manalı hale gelmesini sağlayacağını bildirerek, kelamlarına şöyle devam etti:
“Lokantalarda menü içeriklerinin daha şeffaf hale getirilmesine yönelik karar, tüketici hakları açısından son derece kıymetli ve yerinde bir adım oldu. Bu sayede tüketici korunur ve piyasa daha sağlam bir yapıya kavuşur. Kontrol yoksa kuralın bir manası yoktur. Yaptırım uygulanmıyorsa ihlaller devam eder. Faal, daima ve sonuç odaklı kontrol sistemi kurulmadan şeffaflık sağlanamaz ve tüketici korunamaz. Bu noktada Bakanlığa, işletmelere ve tüketicilere vazife düşüyor. Bakanlık denetleyecek, işletmeler gerçek bilgi verecek, tüketici de hakkını arayacak. Zira şuurlu tüketici olmadan hiçbir düzenleme tek başına kâfi değildir.”
Güçlü toplumların, haklarını bilen, sorgulayan ve arayan şuurlu tüketicilerden oluştuğuna dikkati çeken Kılıç, bu cins düzenlemelerin günlük hayatta karşılık bulduğunu, tüketicinin nitekim korunduğu ve şeffaflığın bir istisna değil, bir standart haline geldiği bir sistemin oluşturulmasının değerli olduğunu kaydetti.
“Güvenilir besine erişimde daha şuurlu bir toplum oluşacak”
Gıda Mühendisleri Birliği İdare Konseyi Lideri Fatih Efe de Tarım ve Orman Bakanlığının, tüketicilerin muteber besine erişmesi için kafe ve restoranlarda alerjen ile kalori bilgilendirmesini mecburî hale getirmesinin olumlu bir adım olduğunu belirterek, uygulamanın, şuurlu tüketicilerin emniyetli besine ulaşması ve sağlıklı beslenmesi için değerli bir bilgilendirme olacağını söyledi.
Uygulamanın, mevzuya hakim olmayan tüketicilerde merak uyandırarak, bu mevzuyu öğrenmesine vesile olacağına işaret eden Efe, şunları kaydetti:
“Alerjenler 14 kümede toplanıyor. Kimi şahıslarda bu 14 alerjenden kimisi alerjik tesir yaratabilir. Bu manada tüketicilerin hangi besinlerin kendilerinde alerjik tesir yaptığını bilmesi kıymet taşıyor. Ülkemizde birden fazla tüketici, hangi besinlerin kendisinde alerjik tesir yaptığını bilmiyor. Rahatsızlanıyor ancak bu rahatsızlığın alerjen kaynaklı olduğunu bilmiyor. Bu uygulama ile tüketicide sağlıklı beslenme ve emniyetli besine erişme kültürü oluşacak, kendi metabolizmasına ve bünyesine uygun yemek seçerek daha sağlıklı beslenecek. Sağlıklı birey, sağlıklı toplum demektir. Bu yeni düzenleme ile sağlıklı beslenme ve muteber besine erişimde daha şuurlu bir toplum oluşacak” dedi.
