Emekli çalışanların sigorta primlerinin eksik yatırılmasına yönelik patron uygulamaları, Yargıtay’ın verdiği emsal niteliğindeki kararla tüzel pürüzle karşılaştı. Yüksek mahkeme, emekli çalışanların hizmet tespit davası açmakta “hukuki yararı” bulunduğu tescilleyerek, primlerin eksik bildirilmesinin tazminat ve iş kazası haklarını gasp ettiğine dikkat çekti.
BOYACI USTASI HAKLARINI YARGIDA ARADI
Olay, emekli olduktan sonra bir iş yerinde 6 yıl boyunca kesintisiz olarak vazife yapan bir boyacı ustasının, sigorta primlerinin kimi aylarda sırf 10 gün üzerinden yatırıldığını fark etmesiyle başladı. Gerçek çalışma müddetlerinin ve aldığı maaşın tespiti talebiyle dava açan personele, birinci derece mahkemesi hak vererek çalışma müddetlerinin düzeltilmesine karar verdi.
“EMEKLİ MAAŞI DEĞİŞMEZ” KARARI
Dava süreci devam ederken evrak İstinaf Mahkemesine taşındı. İstinaf Mahkemesi, çalışanın aslında emekli statüsünde olduğunu belirterek çarpıcı bir münasebetle davanın reddine karar verdi:
“İşçi aslında emekli, bu davanın sonucunda emekli maaşı artmayacak, hasebiyle hukuksal bir faydası yoktur.”
YARGITAY KARARI BOZDU
İstinafın bu kararını inceleyen Yargıtay, sigorta bildirimlerinin yalnızca emekli maaşına tesirine odaklanılmasının hukuka alışılmamış olduğunu vurgulayarak kararı bozdu. Yargıtay, tam sigorta priminin çalışan için taşıdığı hayati kıymetleri şu başlıklarla sıraladı:
İş Kazası ve Meslek Hastalığı: Muhtemel bir iş kazası durumunda, sigortalı gün sayısının tam olması hak sahipleri ve çalışan için hayati ehemmiyet arz eder.
Tazminat Hesaplamaları: Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık müsaade fiyatları, Toplumsal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirilen gerçek çalışma gün sayısı ve brüt fiyat üzerinden hesaplanır.
Kayıt Dışı ile Çaba: Yargı yoluyla kayıt dışı çalışmaya yahut eksik bildirime asla tüzel onay verilemez.
TAZMİNAT HAKLARI TEMİNAT ALTINA ALINDI
Bu kararla birlikte, işverenlerin “zaten emeklisin, primin düşük yatsa da olur” şeklindeki savunmaları hukuken geçersiz kılındı. Emekli çalışanlar, sigortaları eksik gösterildiği takdirde hizmet tespit davası açarak eksik günlerini tamamlama ve işten ayrılma kademesinde tazminatlarını gerçek müddetler üzerinden alma hakkına sahip oldu. Karar, kayıt dışı istihdamla gayrette çalışan lehine güçlü bir taban oluşturdu.
