Küresel piyasalar, Orta Doğu’daki çatışmaların gölgesinde güç fiyatlarının odakta olduğu haftaya karışık bir seyirle başladı.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik atak başlatmasının akabinde Orta Doğu’da bölgeye yayılan tansiyon piyasaların tarafı üzerinde tesirli olmayı sürdürürken, bölgeden gelen haber akışı yakından takip ediliyor.
İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri neredeyse büsbütün durdurması, global güç tedarik ağını derinden sarsarken, artan petrol fiyatları global çapta enflasyon kaygılarını güçlendirdi. Artan risk algısı ve belirsizlik, yatırımcıların temkinli davranmasına neden olurken, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamaları yatırımcıların odağında bulunuyor.
Dün konuşan ABD Başkanı Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı açması gerektiğini belirterek, “Boğazı açın yoksa cehennemde yaşayacaksınız.” sözünü kullandı.
Tahran idaresinin süratli bir muahede yapmaması durumunda İran’da “her şeyi havaya uçurup petrolü ele geçirmeyi” düşündüğünü lisana getiren Trump, İran’ın dört bir yanında köprülerin ve elektrik santrallerinin yerle bir olduğunun görüleceğini aktardı.
Trump’ın sert bildirilerinin yanı sıra diplomatik yollara ait bildirileri da dikkati çekti. ABD Başkanı Trump, ABD’nin Tahran idaresiyle bir mutabakata varılabileceğini, şu anda müzakerelerin devam ettiğini söyledi.
TRUMP İRAN’LA MUTABAKAT MÜHLETİNİ 8 NİSAN’A KADAR UZATTI
Bunların yanı sıra daha evvel Hürmüz Boğazı’nı 48 saat içinde açmaması durumunda İran’ı tehdit eden Trump, dün ilerleyen saatlerde toplumsal medya hesabından yaptığı paylaşımında, Tahran idaresine muahede yapmak için tanıdığı 48 saatlik süreyi 8 Nisan’a kadar uzattığını belirtti.
İran’a yönelik paylaşımlarında tabirlerini sertleştiren Trump, müddet uzatımıyla ilgili açıklamayı, İran’da düşen ABD uçağından sağ kurtulan ikinci pilotun da inançlı bir biçimde kurtarılmasının akabinde yaptı.
Trump, kelam konusu askeri teşebbüsü “ABD tarihindeki en gözü pek arama ve kurtarma operasyonlarından biri” olarak nitelendirerek, ikinci pilotun da kurtarıldığını duyurmuştu.
ABD VE VADELİ ENDEKSLER HAFTAYA KARIŞIK BAŞLADI
New York borsasında cuma günü tatil nedeniyle süreçler gerçekleşmezken, piyasalar perşembe gününü karışık seyirle tamamladı. Dow Jones endeksi yüzde 0,13 azalırken, S&P 500 endeksi yüzde 0,11 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,18 kıymet kazandı.
Hafta sonu Orta Doğu’daki çatışmalara ait ağır haber akışından alınan karışık sinyallerle ABD’de endeks vadeli kontratlar haftaya karışık seyirle başladı.
Orta Doğu’daki tansiyonun tesiriyle tahvil piyasasında satıcılı bir seyir öne çıkıyor. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan yükselişle yüzde 4,35’e çıktı. Dolar endeksi ise yüzde 0,1 yükselişle 100,2 düzeylerinde dengelendi.
Altının onsu kelam konusu gelişmelerin tesiriyle yüzde 0,6 azalışla 4 bin 647 dolardan, Brent petrolün varili ise yüzde 0,1 artışla 106,6 dolardan süreç görüyor.
AVRUPA PİYASALARINDA PASKALYA TATİLİ
Avrupa borsalarında cuma günü Kutsal Cuma tatili nedeniyle süreçler gerçekleşmezken, bugün de bölge piyasaları Paskalya tatili nedeniyle kapalı olacak.
Orta Doğu’daki gelişmeler ve tesirleri bölgenin odağında kalmaya devam ederken, Avrupa Birliği (AB) üyesi 5 ülkenin maliye bakanı, enerji fiyatlarının yol açtığı beklenmedik karların vergilendirilmesi için AB genelinde yeni bir düzenleme yapılması davetinde bulundu.
Almanya, İtalya, İspanya, Avusturya ve Portekiz maliye bakanlarının imzasını taşıyan ve AB Kurulunun İklim, Net Sıfır ve Pak Büyümeden Sorumlu Üyesi Wopke Hoekstra’ya 3 Nisan’da gönderdikleri “beklenmedik karların vergilendirilmesi” bahisli mektup kamuoyuyla paylaşıldı.
Ortaya çıkan yükün adil bir biçimde dağıtılmasının değerine işaret edilen mektupta, kelam konusu 5 ülkenin bakanının mart ayı sonundaki Avro Bölgesi Maliye Bakanları toplantısında güç şirketlerinin elde ettiği beklenmedik karların vergilendirilmesine yönelik önlemleri destekledikleri kaydedildi.
Mektupta, emsal bir uygulamanın daha evvel Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başladığı 2022 yılında, yüksek güç fiyatlarına karşı acil müdahale kapsamında getirilen süreksiz dayanışma katkısı ile hayata geçirildiği hatırlatıldı.
ASYA BORSALARI MÜSPET AÇILDI
Asya borsalarında, teknoloji paylarındaki yükselişlerin tesiriyle müspet bir seyir izlenirken, Çin tarafındaki tatiller nedeniyle Çin ve Hong Kong piyasalarında süreçler yapılmıyor.
Yüksek güç maliyetleri ve devam eden jeopolitik tansiyonlar bölgede hisse piyasalarını baskılamaya devam ederken, teknoloji bölümüne devam eden yatırımcı ilgisi endekslerin olumlu tarafta kalmasında tesirli oluyor.
Japonya’da Nikkei 225 endeksinde süreç gören çip materyali üreticisi Resonac Holdings’in payları yüzde 6,7, gelişmiş elektronik kablo ve ekipman üreticisi Furukawa Electric’in payları yüzde 5,4, yarı iletken kesimi için ekipman üreten Lasertec’in payları yüzde 5 ve yarı iletken sanayisi için test ekipmanı üreticisi Advantest’in payları yüzde 3,2 yükselişle süreç görüyor.
Öte yandan, Çin’in ağır diplomasi trafiği devam ediyor. Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile yaptığı telefon görüşmesinde, Orta Doğu’daki durumu ele aldı.
Orta Doğu’daki durumun berbata gittiğini, çatışmanın giderek tırmandığını söz eden Vang, Çin ve Rusya’nın, Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulunun (BMGK) daimi üyeleri olarak, adaleti unsur edinerek, objektif ve istikrarlı bir yaklaşımla memleketler arası toplumdan daha geniş anlayış ve takviye için uğraş sarf etmesi gerektiğini belirtti.
Rus Bakan Lavrov da Orta Doğu’da yükselen tansiyondan telaşlı olduklarını, devam eden savaş ve Hürmüz Boğazı’ndaki duruma ait, askeri operasyonların derhal sonlandırılması ve çatışmanın, sorunun kökenine yönelik siyasi ve diplomatik tahlil yoluna dönülmesi gerektiğini düşündüklerini aktardı.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,2, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,8 yükselişle süreç görüyor.
BORSA CUMAYI DÜŞÜŞLE KAPATTI
Cuma günü satış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,88 paha kaybederek 12.936,35 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli Süreç ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise cuma akşam seansında olağan seans kapanışının çabucak üzerinde 15.000,00 puandan süreç gördü.
Dolar/TL, cuma gününü 44,4920’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında yatay seyirle 44,6020’den süreç görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde gerçek efektif döviz kuru, yurt dışında ise ABD’de ISM hizmet dalı Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) datalarının takip edileceğini belirtti.
Çin, Hong Kong ve Avrupa piyasalarının tatil olması nedeniyle, global piyasalarda süreç hacminin düşük olabileceğini tabir eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.900 ve 12.800 puanın takviye, 13.000 ve 13.100 puanın direnç pozisyonunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek datalar şöyle:
14.30 Türkiye, mart ayı gerçek efektif döviz kuru
17.00 ABD, mart ayı ISM hizmet kesimi PMI
