Küresel piyasalarda geçen hafta ABD/İsrail-İran Savaşı’na dair taraflardan gelen çelişkili açıklamalarla karışık bir seyir izlenirken, gelecek hafta gözler ABD’de enflasyon ve büyüme datalarının yanı sıra ABD Merkez Bankasının (Fed) son toplantısının tutanaklarına çevrildi.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik taarruzlarıyla başlayan ve İran’ın misillemeleriyle Orta Doğu’da tırmanan tansiyon bir ayı geride bıraktı. Bu süreçte global çapta güç, besin ve emtia fiyatları üzerinde baskı oluşurken, tedarik zincirlerinde de aksamalar görüldü.
Küresel piyasaları sarsan ve güç arzını aksatan çatışmalar, fiyatlamalarda kayda kıymet bozulmaya yol açtı. Atakların başlamasından bu yana Orta Doğu’da süregelen jeopolitik tansiyon, global piyasalarda risk algısının yüksek seyretmesine neden oluyor.
Orta Doğu’daki tansiyona ait taraflardan gelen çelişkili açıklamalarla geçen hafta global piyasalarda karışık bir görünüm dikkati çekti.
FED LİDERİ’NDEN ‘BEKLE-GÖR’ HAREKETİ
Orta Doğu’daki çatışmaların ve artan güç fiyatlarının ABD iktisadına yönelik tesirleri de yakından takip edilirken, geçen hafta Fed Başkanı Jerome Powell, Harvard Üniversitesi’nde katıldığı bir aktiflikte, Orta Doğu’da yaşananlar karşısında siyasetlerinin gelişmelerin seyrini bekleyip görmek için uygun bir pozisyonda olduğunu belirtti.
Powell, enflasyon beklentilerinin kısa vadenin ötesinde yeterli bir biçimde çıpalanmış göründüğünü vurguladı.
İş gücü piyasasına yönelik aşağı taraflı risklerin, faiz oranlarının düşük tutulmasını gerektirdiği lakin enflasyona yönelik üst istikametli risklerin ise faizlerin düşürülmemesini telkin ettiği mevcut duruma işaret eden Powell, bu iki amaç ortasında bir tansiyon yaşandığını, güçlü bir periyotta “oy birliği” beklemenin aldatıcı olabileceğini söyledi.
Diğer Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, New York Fed Başkanı John Williams yükselen güç fiyatlarının iktisat üzerinde tesirinin vakit almasını beklediğini belirterek para siyasetinin âlâ konumlanmış olduğunu söz etti.
St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem ise para siyasetinin Bankanın istihdam ve enflasyon maksadına yönelik riskleri ele almak için uygun bir pozisyonda olduğunu ve mevcut faiz düzeyinin bir müddet daha uygun kalacağını düşündüğünü tabir etti.
Musalem, iktisadın nasıl seyrettiğine bağlı olarak faiz oranlarını her iki istikamette de ayarlamaya hazır olunması gerektiğini belirtti.
WALL STREET’TE ENDEKSLER ALICILI SEYRETTİ
New York borsasında geçen hafta Orta Doğu’daki tansiyonun azalabileceğine yönelik haber akışının tesiriyle müspet bir seyir öne çıktı. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 3,4, Nasdaq endeksi yüzde 4,4 ve Dow Jones endeksi yüzde 3 yükseldi.
ABD tahvil piyasalarında geçen hafta alış yüklü bir seyir izlendi. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 8 baz puan düşüşle haftayı yüzde 4,32’den tamamladı.
Dolar endeksi haftayı yüzde 0,1 düşüşle 100 düzeyinde tamamlarken, Brent petrolün varili ise yüzde 0,2 yükselişle 106,6 dolardan haftayı kapattı.
Altın fiyatları ise 4 haftalık düşüş serisinin akabinde bu haftayı yükselişle tamamladı. Altının ons fiyatı haftayı yüzde 4,1 bedel yararıyla 4 bin 676 dolardan kapattı. Gümüşün ons fiyatı da yüzde 4,7 yükselişle 73 dolardan süreç gördü.
ABD’de gelecek hafta salı sağlam mal siparişleri, çarşamba Fed’in toplantı tutanakları, perşembe çekirdek şahsî tüketim harcamaları ve büyüme, cuma tüketici enflasyonu, fabrika siparişleri ve Michigan Üniversitesi tüketici itimat endeksi takip edilecek.
AVRUPA’DA GÜÇ FİYATLARI HALA GÜNDEMDE
Avrupa borsalarında geçen hafta olumlu bir seyir izlenirken, gelecek hafta Almanya’da tüketici enflasyonu ve Euro Bölgesi’nde üretici enflasyonu yatırımcıların odağına yerleşti.
Bölge genelinde Orta Doğu’daki gelişmelerin güç fiyatlarına tesirine yönelik haber akışı yakından takip ediliyor. Bulgaristan Enerji Bakanı Traycho Traykov, Bulgaristan’ın güç ağır endüstrilere yönelik dayanak programını uygulayan ilk Avrupa Birliği (AB) ülkesi olacağını bildirdi.
Bakanlar Heyetinde Orta Doğu’da tırmanan tansiyonun tesirlerine ait tedbir paketinin tanıtıldığı brifingde konuşan Traykov, güç ağır endüstrilere yönelik dayanak programının AB Kurulu’na bildirildiğini ve onay sürecinin son kademesinde olduğunu söyledi.
Öte yandan, AB Kurulunun Güçten Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, geçen hafta yaptığı açıklamada, Orta Doğu’daki gelişmelerin güç piyasalarında önemli dalgalanmalara yol açtığını, 30 günde AB’nin fosil yakıt ithalatına 14 milyar euro eklendiğini bildirdi.
Bunların yanı sıra Avrupa Birliği (AB) Kurulu Lideri Ursula von der Leyen, Rusya’nın dondurulmuş varlıklarının getirilerinden elde edilen 1,4 milyar euronun Ukrayna’ya verileceğini bildirdi.
Diplomatik tarafta ise Fransa Savunma Bakanlığı nezdindeki Devlet Bakanı Alice Rufo, NATO’nun Hürmüz Boğazı’nda milletlerarası hukuka muhalif bir operasyon yürütmek için oluşturulmadığını tabir etti.
Söz konusu gelişmelerle geçen hafta İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 4,7, Almanya’da DAX endeksi yüzde 3,9, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 3,4 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 5,2 yükseldi.
Gelecek hafta salı bölge genelinde hizmet bölümü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), çarşamba Almanya’da fabrika siparişleri ve Euro Bölgesi’nde üretici enflasyonu, perşembe Almanya’da sanayi üretimi, cuma Almanya’da tüketici enflasyonu dataları takip edilecek.
Pazartesi bölge piyasalarında Paskalya tatili sebebiyle süreçler gerçekleşmeyecek.
ASYA BORSALARI HONG KONG HARİÇ SATICILI SEYRETTİ
Asya tarafında geçen hafta Orta Doğu’daki çatışmaların devam etmesi ve güç tedarikine yönelik kaygılarla Hong Kong hariç negatif bir seyir öne çıktı.
Asya borsaları, Orta Doğu’daki çatışmaların gölgesinde nisan ayına güçlü bir başlangıç yapmasına rağmen, Trump’ın gelecek iki-üç hafta içinde İran’da savaşın tırmanabileceğine işaret etmesinin akabinde piyasalarda istikamet değişti.
Hürmüz Boğazı’nın Asya’nın önde gelen ekonomilerinin birçoğunun değerli petrol ve doğal gaz sevkiyat kaynağı olması da Asya’daki ekonomik aktivitenin bozulabileceğine yönelik tasaların artmasına neden oluyor.
ABD-İsrail ile İran ortasındaki savaşın enflasyon risklerini artırmasından ötürü Japonya Merkez Bankasının (BoJ) nisan ayında faiz artırımına gidebileceğine yönelik öngörüler öne çıkarken, para piyasalarındaki fiyatlamalarda BoJ’un 28 Nisan’daki toplantısında yüzde 68 ihtimalle faiz artıracağı fiyatlanıyor.
Öte yandan, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Japonya’nın başşehri Tokyo’ya geçen hafta düzenlediği ziyarette Akasaka Sarayı Devlet Konukevi’nde Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae ile görüştü.
İki ülke bağları ve bölgesel gelişmelerin ele alındığı görüşmede başkanlar, Çin’in nüfuzunu artırdığı bölgede “Serbest ve Açık Hint-Pasifik” vizyonunun gerçekleştirilmesi taahhütlerini bildirdi.
Görüşmede, Paris ve Tokyo hükümetleri ortasında az toprak elementleri pazarında işbirliğini derinleştirmeyi ve savunma bağlarına rehberlik edecek bir “yol haritası” imzalandı.
Diplomatik tarafta ise Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, geçen hafta, Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ve Avrupa Birliği (AB) Dış Münasebetler ve Güvenlik Siyaseti Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile peş peşe yaptığı telefon görüşmelerinde, Orta Doğu’daki durumu konuştu.
Bakan Vang, Alman mevkidaşı Wadephul ile görüşmesinde, ABD ve İsrail’in, Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulundan (BMGK) yetki almadan İran’a askeri operasyon başlattığını, bunun memleketler arası hukukun açık ihlali olduğunu belirtti.
Çinli Bakan, AB Yüksek Temsilcisi Kallas ile görüşmesinde de Çin ile Avrupa’nın, merkezinde BM’nin olduğu milletlerarası sistemi ve milletlerarası hukuka dayalı memleketler arası tertibi müdafaasının, iki tarafın ortak sorumluluğu olduğuna işaret etti.
Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,1, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,9 düşerken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,7 yükseldi.
Gelecek hafta çarşamba Japonya’da cari istikrar ve dış ticaret istikrarı, perşembe Japonya’da tüketici inanç endeksi, cuma Çin ve Japonya’da üretici enflasyonu, Çin’de tüketici enflasyonu takip edilecek.
Hong Kong ve Çin’de pazartesi günü piyasalar resmi tatil nedeniyle kapalı olacak.
TÜRKİYE’DE BIST 100 ENDEKSİ 13 BİN PUANA YAKIN
Yurt içinde geçen hafta alış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 1,88 yükselişle 12.936,35 puandan kapandı.
Geçen hafta yurt içinde açıklanan makroekonomik datalara nazaran ise martta Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık bazda yüzde 1,94, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ise yüzde 2,3 arttı. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 30,87, yurt içi üretici fiyatlarında ise yüzde 28,08 olarak kayıtlara geçti.
Dolar/TL, haftayı evvelki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 44,5920’den tamamladı.
Gelecek hafta yurt içinde pazartesi gerçek efektif döviz kuru, salı hazine nakit istikrarı, cuma günü sanayi üretimi dataları takip edilecek.
