ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, Orta Doğu’da yaşanan gelişmelerin akaryakıt fiyatlarını etkileyeceğini belirterek, “Ancak siyasetlerimizin, gelişmelerin seyrini bekleyip görmek için uygun bir pozisyonda olduğunu düşünüyoruz.” dedi.
Powell, Harvard Üniversitesinde “İktisadın İlkeleri” dersinde konuşma yaptı.
Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) üyeleri ortasında para siyasetine yönelik görüş ayrılığı bulunmasının işini zorlaştırdığını düşünmediğini söyleyen Powell, bunun daha güzel kararlar almalarına yardımcı olduğunu tabir etti.
Powell, iş gücü piyasasına yönelik aşağı taraflı risklerin, faiz oranlarının düşük tutulmasını gerektirdiği lakin enflasyona yönelik üst istikametli risklerin ise faizlerin düşürülmemesini telkin ettiği mevcut duruma işaret ederek, bu iki gaye ortasında bir tansiyon yaşandığını, güçlü bir devirde “oy birliği” beklemenin aldatıcı olabileceğini söyledi.
FOMC’nin, enflasyonu sürdürülebilir bir temelde yine yüzde 2 düzeyine indirme konusundaki kararlılığını sürdürdüğüne dikkati çeken Powell, 2022’de faiz oranlarını süratli formda artırmaya başladıklarını anımsattı.
Powell, 2024 sonunda enflasyon gayelerine büyük ölçüde yaklaştıklarını ve ekonomistlerin neredeyse tamamının resesyon öngörmesine karşın bunun yaşanmadığını lisana getirdi.
Bunu “yumuşak iniş” olarak nitelendiren Powell, o vakitten bu yana, çok daha küçük ölçekli bir enflasyon kaynağı olan tarifelerle karşı karşıya kaldıklarını belirtti.
TARİFELERİN ENFLASYONA TESİRİ 0,5-1 PUAN
Powell, tarifelerin “bir keze mahsus” bir fiyat artışıyla enflasyona yarım puan ila 1 puan ortasında tesir yaptığını düşündüklerini anlattı.
Ancak bu tesirin pandemi periyodunda maruz kalınan enflasyon sürecine kıyasla çok daha küçük ölçekli olduğunu söyleyen Powell, “Şu anda Orta Doğu’da yaşanan gelişmelerle karşı karşıyayız ve bu durumun akaryakıt fiyatlarını etkileyeceği kesin lakin siyasetlerimizin, gelişmelerin seyrini bekleyip görmek için uygun bir pozisyonda olduğunu düşünüyoruz.” diye konuştu.
Powell, para siyaseti araçlarının, talep üzerinde tesiri olduğunu ve arz şoklarıyla karşılaşıldığında kısa vadede kayda bedel bir tesiri bulunmadığını belirtti.
Bir arz şoku meydana geldiğinde, “Buna bir reaksiyon verilmeli mi?” sorusunun gündeme geldiğine işaret eden Powell, güç şoklarının çoklukla epeyce süratli biçimde ortaya çıkıp kaybolma eğiliminde olduğunu, para siyasetinin ise uzun ve değişken gecikmelerle işlediğini vurguladı.
Powell, para siyasetinin tesirleri hissedilmeye başladığında, petrol fiyatlarındaki şokun muhtemelen çoktan geride kalacağına değinerek, arz şoklarının arka arda yaşanmasının vakitle enflasyon beklentilerinin yükselmesine yol açabileceğinin altını çizdi.
“EKONOMİK ETKİİLERİNİN NE OLACAĞINI BİLMİYORUZ”
Bir müddet sonra enflasyonun daha yüksek bir noktaya gelmesinin mümkün olduğunu kaydeden Powell, bu süreci son derece titizlikle takip etmek gerektiğini söz etti.
Powell, mevcut durumun daha geniş bir bağlamda kıymetlendirilmesi gerektiğine dikkati çekerek, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Pandemi sonrası periyotta enflasyon yüzde 2 amacına yaklaştık lakin aslında hiçbir vakit tam olarak yüzde 2’ye ulaşamadık ve bu düzeyde kalamadık. Bu durum, uzun müddettir devam ediyor ve biz de bunun çok farkındayız. Enflasyon beklentileri sağlam halde çıpalanmış görünüyor lakin yeniden de eninde sonunda bu durumun ne manaya geldiği sorusuyla karşı karşıya kalabileceğimiz bir bahis. Şimdi bu durumla tam olarak karşı karşıya değiliz, zira ekonomik tesirlerinin ne olacağını bilmiyoruz. Lakin bu kararı verirken, bu daha geniş bağlamı mutlaka göz önünde bulunduracağız.”
KREDİ PİYASASINDAKİ DURUM DİKKATLE İNCELENİYOR
Powell, bir öğrencinin, özel kredi piyasalarındaki gerilimin, klasik bankacılık sistemine ne ölçüde sıçrayabileceğine dair sorusu üzerine, şunları kaydetti:
“Durumu son derece dikkatli halde takip ediyoruz. Riski hafife aldığımız izlenimini uyandıracak rastgele bir şey söylemek istemiyorum fakat bankacılık sistemiyle olan irtibatları ve bir bulaşma tesiri yaratabilecek ögelere bakıyoruz. Şu anda bu türlü bir durum görmüyoruz. Mevcut tablonun, daha geniş kapsamlı ve sistemik bir olayın işaretlerini taşıdığı görülmüyor.”
