Emeklilik sisteminde yeni düzenlemeler gündemde. Kademeli emeklilik talebi, primlerini tamamlamış fakat yaş sonu nedeniyle planladıkları vakitte emekli olamayan çalışanların sıkıntısını öne çıkarıyor. Uzman Ekonomist Muhammed Bayram, sistemin EYT ile karıştırılmaması gerektiğini belirterek, kademeli emekliliğin kapsamını, avantajlarını ve risklerini Tgrthaber.com’a kıymetlendirdi.
KADEMELİ EMEKLİLİK VE EYT ORTASINDAKİ FARK
Bayram, EYT düzenlemesinin prim gün sayısını tamamlayanların yaş hududu olmadan emekli olmasını sağladığını hatırlatıyor. “EYT, zelzele öncesi Cumhurbaşkanının kelam verdiği bir düzenlemeydi ve devlet tarafından sübvanse edildi. Lakin kademeli emeklilik bugüne kadar resmi olarak hayata geçirilmedi ve EYT ile tıpkı değil” diyor.
Kademeli emeklilik talep edenler, EYT kapsamını kısa farklarla kaçırmış şahıslardan oluşuyor. Bir gün, bir ay yahut birkaç yıl farkla EYT’den yararlanamayan çalışanlar, kademeli emeklilik talep ediyor. Lakin Bayram, bu talebin şimdi somut bir çalışma ile desteklenmediğini vurguluyor.
PRİMLER TAMAMLANDI ANCAK YAŞ HUDUDU MANİSİ VAR
Kademeli emeklilik talep edenler, primlerini eksiksiz ödemelerine karşın daha geç emekli olacaklarını belirtiyor. Bayram, “EYT’de sonradan getirilen yaş koşulu birçok kişiyi planladıkları vakitte emekli olamaz hale getirdi. Kademeli emeklilikte ise başlangıçta kurallar aşikardı. İki sistem birbirine eşit değil” diyor.
EMEKLİLİK PLANLAMASINDA ALTIN TAVSİYELER
Bayram, doğum borçlanması, askerlik borçlanması ve başka borçlanma haklarının maliyet artmadan kullanılmasını öneriyor. Emeklilik yaşı ve prim gün sayısı tamamlandığında vakit kaybetmeden emekli olunması gerektiğini vurguluyor. Ayrıyeten 2024’te emekli olanların 2025’te, 2025’te emekli olanların da 2026’da emekli olacaklara nazaran daha yüksek maaş aldığını hatırlatıyor.
EMEKLİLİK YAŞI VE SİSTEMİN TEKRAR YAPILANDIRILMASI GEREKİYOR
Bayram, kademeli emekliliğin emeklilik sisteminin büsbütün gözden geçirilmesi manasına geldiğini söylüyor. Lakin bunun erken emeklilik manasına gelmediğini vurguluyor. Stajyer ve çırakların meselelerinin kısa vadede çözülmesinin sürece katkı sağlayacağını belirten Bayram, yaş hududunun istikrarlı bir halde artırılması gerektiğini tabir ediyor.
Kademeli emeklilik tartışması, çalışanlar ve yetkililer için önümüzdeki devirde kritik bir gündem hususu olacak. Uzmanlar, sistemin istikrarlı hale getirilmesi, primlerin hakikat yönetilmesi ve erken emeklilik uygulamalarından kaçınılmasının hem çalışanlar hem de devlet bütçesi açısından hayati kıymete sahip olduğunu vurguluyor.
