1944 yılından beri kullanılan dünyada 44 ülkenin para birimlerinin dolar karşısında, doların da ons altın bazında (1 Ons altın=35 Dolar olarak) sabitleyen sistem yani Breton Woods anlaşması ABD tarafından kendi ekonomisine uygun olmadığı (!!) gerekçesiyle 1971 yılında terkedildi ve 1973 yılında ABD Merkez Bankası (FED) dolar endeksi hesaplama yöntemi geliştirdi.
Bu hesaplama yönteminde aşağıdaki döviz kurları ve belirtilmiş oranlar kullanıldı.
Mart 1973 ayında dolar endeks değeri 100 idi. Bu yazının yazıldığı andaki değeri ise 90’dır. Yani ABD Doları son 45 yılda, yukarıdaki 6 para birimi karşısında %10 değer kaybetmiştir. Veya diğer bir ifadeyle bu 6 para birimi dolar karşısında son 45 yılda % 10 (esasında %11 ama detaya girmeyelim) oranında değer kazanmıştır. 1999 yılından önce EUR yok idi. EUR öncesi dönemde hesaplamada Alman markı, Fransız Frangı, İtalyan lireti, Hollanda Guldeni ve Belçika Frank’ı toplamda aynı oranda olacak şekilde kullanılırdı. EUR’a geçişte EUR değerinin hesaplanmasında da bu oranlar kullanılmıştır.
Dolar endeksi iki nedenle değer kazanabilir: Ya ABD ekonomisi iyiye gitmektedir ya da dolar endeksine etki eden ülkelerin ekonomileri kötüye gitmektedir.
Bu konuda hazırladığım video’yu da buraya tıklayarak izleyebilirsiniz.
Saygılar ve Sevgiler
Mehmet Ertuğrul KÖKER
